Sendika İle İlgili Bilinmesi Gerekli Konular:

6356 sayılı sendikalar ve toplu iş sözleşmesi kanunundan derlenerek sizler için hazırlanmış olup bilgi amaçlı paylaşılmaktadır.

Sendika nedir?

Sendika, çalışanların hak ve menfaatlerinin toplu olarak korunması amacıyla kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. 6356 sayılı sendikalar ve toplu iş sözleşmesi kanuna tabiidir.

Hava iş Sendikası da bu amaçla kurulmuştur ve yaklaşık 22.000 üyesi vardır. Üyelerin 19.500’ü THY personelidir. Bunun da 14.500’ü uçucu personeldir. Toplu sözleşme imzalanan tek yer THY olduğu için aidat ödeyenler sadece THY personeldir.

Toplu iş sözleşmesi ne işe yarar?

Toplu iş sözleşmesi (TİS), işverenle sendika arasında imzalanan bir anlaşma olup, işveren ve çalışanlarının hak ve menfaatlerinin optimumda birleştirilmesinin ifadesidir. İmzalandığı andan itibaren kanuni bir belge olup bağlayıcıdır ve tarafların mutabakatı olmadan tek taraflı değiştirilemez.

Sendikalı olursam hangi kanun geçerlidir?

TİS imzalamış bir sendikalı sendikaya üye olduğunuz anda 4857 sayılı iş kanununa tabi oluruz. Böylece TİS ile kayıt altına alınan özlük hakları, iş güvencesi, kıdem tazminatı ve diğerleri kanunla güvence altına alınmış olur.

Üyesi olduğum sendikadan nasıl çıkarım?

Yasaya göre hiç kimse bir sendikaya üye olmaya veya kalmaya zorlanamaz. Üyesi olduğunuz sendikadan çıkmak için de yine E-Devlet şifrenizle giriş yaptıktan sonra “çıkmak istiyorum” tuşuna basarak üyeliğinizi sonlandırabilirsiniz. Yine bir başka bir işlem veya belgeye gerek yoktur.

Başka bir sendikaya nasıl üye olurum?

Bir sendikaya üye olmak için E-Devlet şifresi ile E-Devlet web sitesine girilir. Taşımacılık iş kolundaki bir sendikayı seçerek “üye olmak istiyorum” tuşuna basarsanız. Bu tuşa bastığınız anda hem ilgili sendikaya hem de Çalışma ve Sosyal güvenlik Bakanlığı’na tercihinizi belirtmiş olursunuz. Bu işlemi cep telefonunuzda kolayca yapabilirsiniz. Ayrıca belge veya işleme gerek yoktur.

Ne kadar aidat öderim?

Çalıştığı işyerinde TİS imzalamış bir sendikaya üye olanlar, sendika tüzüğünde belirtilen aidatı ödemek zorundadırlar. Hava İş tüzüğünde bu miktar brüt maaşın %1’i kadar olarak belirtilmişken, 11-12 Kasım 2017 tarihindeki genel kurulda sendika yönetimi tarafından %1,5 oranında yükseltilmiştir. (6356 sayılı yasa Mad. 39/4)

Dayanışma aidatı nedir?

Sendikaya üye olmayanlar ile çıkanlar sendikal haklarını devam ettirmek istiyorlarsa, dayanışma aidat ödemek zorundadırlar. Dayanışma aidatı sendika aidatı ile aynıdır. Sendikadan E-Devlet yoluyla çıkanlar, işverene dayanışma aidat ödemek istediklerini bildirirler. İşveren de aidatı maaşından kesip sendikaya gönderir. İşveren ve sendikanın reddetme hakkı ve yetkisi yoktur.

Dayanışma aidatı ödediğimde hak kaybına uğrar mıyım?

Dayanışma aidatı ödeyenler tıpkı sendika üyeleri gibi toplu iş sözleşmesindeki ve 4857 sayılı iş kanunundaki tüm haklarından (yıllık zamlar, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, iş güvencesi v.b.) yararlanırlar. Sadece sendika seçimlerinde oy kullanamaz ve sendika organlarına seçilemezler.

Pilotlar ve kabin memurları sendikası kurulabilir mi?

Meslek Sendikası kurulamaz. Yani, pilotlar sendikası, kabin memurları sendikası, teknisyenler sendikası kurulamaz.

Yeni kurulun bir sendika toplu iş sözleşmesini ne zaman imzalar?

Bir iş yerinde birden fazla sendika olabilir, ancak o iş yerinde çalışan sayısının %50’den fazlası temsil eden sendika TİS imzalama yetkisine sahip olur. Bizler taşımacılık kolumda işkolunda dahiliz. Bu işkolunda 800.000 çalışan ve 7 sendika var. Hava İş’de bunlardan birisi. Kuruyacak bir sendika TİS yapabilmek için, önce genelin %1’ini (8.000 kişi) sonra da o iş yerinde %50+1 kişiye temsil etmek zorundadır. Örneğin THY içinde kurulacak yeni bir sendika 10.000 kişiyi üye kaydederse, TİS imzalama yetkisine sahip olur.

Üye olduğum sendikadan ayrılıp yeni sendikaya geçersem hangisine aidat ödeyeceğim?

Aynı işkolunda ve iş yerinde ikinci başka bir sendikaya üye olanlar TİS imzalamış birinci sendikaya dayanışma aidat ödemeye devam ederek, sendikal haklarını kaybetmemiş olurlar. Bu sırada yeni sendikalarına aidat ödemezler. Yani yeni sendika üye olmak ilave aidat yükü getirmez.