Sorular – Cevaplar – Instagram
Sorular – Cevaplar – YouTube
Uçak Kazaları
Türk Hava Yolları her 3 senede bir gündeme getirdiği “erken emeklilik” uygulamasını tekrar işçinin önüne koymuştur.
Son 10 yıla bakıldığında Türk Hava Yolları işvereni, ilk kez 2016 yılında gündeme getirdiği “erken emeklilik” dayatmasını yıllar içinde tekrar ısıtılarak fakat şartları daha da ağırlaştırılarak her 3 yılda bir THY emekçisinin önüne koymuş, son olarak da geçen hafta yeni politikasını duyurmuştur.
2016 yılında;
“Emekli aylığının bağlanması için istenilen yaş koşulunu henüz sağlayamayan Siz değerli çalışanlarımızın kendi talepleri doğrultusunda ayrılmak istemeleri halinde ek menfaatler sağlayarak ilave haklardan faydalandırılmasına imkan sağlamak” amacıyla açıklanan uygulamaya göre, dilekçe veren personele 3 brüt maaş ve 1 ikramiye verilmesi kararlaştırılmıştı. Emekli olmak yerine ikale yöntemini tercih edenlere ise 6 maaş ödeneceği belirtilmiş, herhangi bir başvuru yapmayanların iş akdinin feshedilmeyeceği ve çalışmasına devam edeceği taahhüt edilmiştir.
2020 yılında;
2020 yılında emeklilik aylığı almaya ilk defa hak kazanacak olan çalışanlar (Kokpit, kabin, load master ve yurt dışında görevli mahalli çalışanlar hariç) ile THY’de en az 10 yıl fiili hizmet süresi bulunanlardan; prim ödeme gün sayısı ve hizmet yılı koşullarını sağlayarak yaşını açıkta beklemek üzere emeklilik hakkı kazanan çalışanlardan emekliliği, kabul edenlere 4 aylık brüt ücret , ikale yoluyla ayrılanlara ise 6 aylık brüt ücret ödenmesi teklif edilmiştir. Tekliflerin kabul edilmemesi halinde THY’nin ne gibi işlem yapılacağı açıklanmamıştır.
2023 yılında;
EYT’liler dahil emeklilik için tüm şartları sağlayanlar dilekçe vermeleri halinde emekli olabileceği ve tüm haklarının yanı sıra 4 brüt ikramiye kadar da ek ödeme alacağı açıklanmış, ikale yönteminden vazgeçilmiştir.
2024 yılında;
THY, EYT kapsamında emeklilik hakkını kazanan personele tam 19 ay boyunca (Mart-2023-Kasım 2024 ) bu hakkı kullandırmamış, Kasım 2026 ayında ise bu ısrarından vazgeçmiş ise de, sadece belli gruplara bu hakkı tanıyarak personel arasında açıkça keyfi bir ayırım yapmış ve iş barışına ağır bir darbe vurmuştur.
2026 yılına gelindiğinde ise,
50 yaş sınırı getirilmiş, 31.12.2026 tarihine kadar dilekçe verenlere 7 ikramiye ödeneceği belirtilmiş, böylece 01.01.2027 tarihinde kıdem tazminatına yapılacak artışın yanısıra söz konusu tarihten geçerli olacak 30. dönem Toplu İŞ Sözleşmesi artışlarından yararlanması engellenmiş olacaktır. Önceki teşvik kampanyalarında “brüt ücret (giydirilmiş ücret)” ödemeyi taahhüt eden THY işvereni bu yıl açıkladığı uygulama ile çıplak ücret anlamına gelen ikramiyeye esas ücret ödemeyi teklif etmiştir.
Aynı husus, 2027 yılında emekli maaşına hak kazanacak olan personel için de geçerli olacak bu personele ödenecek 4 adet maaş “ikramiyeye esas çıplak ücret” üzerinden ödenecektir.
Tüm bu tesbitler, finansal planlamasını sağlıklı düzenleyemeyen şirketin faturayı her zaman olduğu gibi çalışanlara keseceğini ve erken ayrılmaya zorlayacağını göstermektedir. Bir yandan ilk 6 ayda 423 milyon dolar kar açıklayan. öte yandan da tecrübeli personeli kapıya koyarak şirketin hafızasını birikimini ortadan kaldıran bu yaklaşımın; uçuş emniyeti başta olmak üzere tüm değerlerini riske edeceğini hatırlatmak, havacılık dernekleri ve yetkili sendikanın sessizliği ve tepkisizliği karşısında yine HAVASEN’e düşmüştür.
Önceki yıllarda “teşviklere rağmen” ailesini geçindirmek ve çalışmak zorunda kalan” THY emekçileri işverene güvenmiş ve çalışmaya devam yönünde iradelerini ortaya koymuşlardır.
THY işvereni ve yetkili sendikaya soruyoruz:
– Önceki “teşvik” politikalarında emekli olsa idi alacağı emekli maaşının bugün en az % 30 oranında azalması karşısında.
- THY emekçisinin kaybını kim telafi edecektir?
- Çalışan, İşverene güvenmekle hata mı yapmıştır?
- Hukuki güvenlik ve istikrar kavramları THY’de geçerli değil midir?
– Yaş haddine kadar çalışacağı varsayımına göre yaşamını planlayan çalışanlara 50 yaş sınırı getirerek iş şartlarını esaslı biçimde değiştiren THY işverenine karşı yetkili sendika nasıl onay vermiştir?
Kabin personelinde 55, yer personelinde 60, kokpit personelinde 65 olan yaş sınırını işveren keyfi biçimde 50 yaşa çekerken, Toplu Sözleşmenin amir hükmü olan “Yetkili sendikanın onay vermediği değişiklikler uygulanamaz” maddesi ortada iken yetkili sendika neden bu maddenin tanıdığı hakkı kullanmamıştır?
Yetkili sendikanın acizliği, sessizliği, tepkisizliği ve onayı karşısında HAVASEN olarak işverene sesleniyoruz:
THY, sözkonusu erken emeklilik teklifini kabul etmeyerek çalışmaya devam iradesini ortaya koyan personelin haklı veya kabul edilebilir, belgelenmiş geçerli sebepler olmaksızın “verim/performans“ gibi keyfi gerekçelerle iş akdini feshetmeyeceğini açıklamalıdır.
Yetkili sendikanın işi yavaşlatma, toplu viziteye çıkma gibi yöntemleri asla uygulamayacağını tüm THY çalışanları çok iyi bilmektedir. Ancak her ay 100 milyon TL aidat toplayan yetkili sendika Hava İş 13 yıl sonra ilk kez personelden yana bir tavır ortaya koymalı ve THY bu taahhüdü verene kadar öncelikle Disiplin Kurulu toplantılarına katılmamalıdır.
THY’de, iş barışı bozulmuş, keyfi uygulamalar ve işten çıkartmalar hızlanmış ise, yaşananlardan THY işvereni kadar işçinin haklarını savunmakla yükümlü yetkili sendikanın da sorumlu olduğu unutulmamalıdır.
Çalışanın ekmeği ile oynamayacağı, haklarının elinden alınmayacağı bir çalışma düzeni için, HAVASEN’i yetkili sendika yapmak için tüm THY çalışanlarını üye olmaya ve gücüne güç katmaya davet ediyoruz.
HAVA-SEN YÖNETİMİ